Suriye yönetimi, ülkenin Kürt nüfusuna yönelik yıllardır tartışma konusu olan haklar konusunda kapsamlı bir adım attı. Cumhurbaşkanı Ahmed Şara tarafından yayımlanan kararnameyle, Kürtlerin kültürel, dilsel ve vatandaşlık hakları resmen tanınırken; ayrımcılığın yasaklanması ve Nevruz’un ulusal tatil ilan edilmesi gibi dikkat çekici düzenlemeler hayata geçirildi.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, ülkenin Kürt nüfusuna yönelik çok sayıda kültürel, dilsel ve vatandaşlık hakkını tanıyan kapsamlı bir kararname yayımladı. Yeni düzenlemeler, Suriye devletinin Kürtleri ülke halkının “ayrılmaz ve asli bir parçası” olarak tanımasıyla büyük yankı uyandırdı.
KÜRT KİMLİĞİ ULUSAL KİMLİĞİN PARÇASI İLAN EDİLDİ
Yayımlanan 13 sayılı kararname, Kürt kökenli vatandaşların Suriye halkının temel bir unsuru olduğunu ve kültürel ile dilsel kimliklerinin ülkenin çok yönlü ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu resmen kabul ediyor.
Devletin, bu tür kültürel ve dilsel çeşitliliği koruyacağı ve Kürt vatandaşların miraslarını, sanatlarını ve ana dillerini geliştirme haklarını güvence altına alacağı hükme bağlandı.
KÜRTÇE ULUSAL DİL OLARAK TANINDI
Kararnameye göre Kürtçe, Suriye’de ulusal bir dil olarak kabul edildi. Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde hem devlet hem özel okullarda Kürtçenin seçmeli ders veya kültürel etkinlik kapsamında okutulmasına izin verilecek.
VATANDAŞLIK VE 1962 SAYIMININ İPTALİ
Kararname, 1962’de Haseke vilayetinde yapılan tartışmalı nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai yasa ve uygulamaları yürürlükten kaldırdı. Bu kapsamda, Suriye topraklarında yaşayan tüm Kürt kökenli kişilere – kayıtsız doğanlar dahil – tam eşit haklarla Suriye vatandaşlığı verildi.
NEVRUZ ULUSAL BAYRAM OLDU
Kararname ile 21 Mart tarihinde kutlanan Nevruz, baharı ve kardeşliği simgeleyen bir kutlama olarak Suriye genelinde resmi ve ücretli tatil günü ilan edildi. Bu hamle, Kürt kültürel mirasını tanıma yönünde sembolik bir adım olarak değerlendiriliyor.
AYRIMCILIK YASAKLANDI, KAPSAYICI SÖYLEM ZORUNLU HALE GETİRİLDİ
Kararname, etnik köken veya dil temelinde ayrımcılığı açıkça yasaklıyor ve devlet medya ile eğitim kurumlarının, kapsayıcı ve bütüncül bir ulusal söylemi teşvik etmesini zorunlu kılıyor. Ayrımcılık yapan ya da nefret söylemi yayanlar, mevcut yasalara göre cezalandırılacak.
Kararname, ilgili bakanlıklar ve kurumların, her hükmün uygulanabilmesi için gerekli yürütme talimatlarını çıkaracaklarını da hükme bağladı. Kararname resmî gazetede yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girecek.
İŞTE MADDE MADDE O KARARNAME…
Madde 1: Suriyeli Kürt vatandaşlar, Suriye halkının temel ve özgün bir parçası olarak kabul edilir; kültürel ve dilsel kimlikleri, Suriye’nin birleşik ve çeşitli ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Madde 2: Devlet, kültürel ve dilsel çeşitliliği korumayı taahhüt eder; Kürt vatandaşların kendi miraslarını, sanatlarını koruma ve ana dillerini ulusal egemenlik çerçevesinde geliştirme haklarını garanti altına alır.
Madde 3: Kürtçe ulusal bir dil olarak kabul edilir; Kürtlerin nüfusun önemli bir yüzdesini oluşturduğu bölgelerdeki devlet okullarında ve özel okullarda, seçmeli müfredatın bir parçası veya kültürel ve eğitsel bir faaliyet olarak öğretilmesine izin verilir.
Madde 4: 1962 yılında Haseke ilinde yapılan nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai kanun ve uygulamalar iptal edilmiştir. Daha önce kayıtlı olmayanlar da dahil olmak üzere, Suriye’de yaşayan Kürt kökenli tüm sakinlere, hak ve ödevlerde tam eşitlik sağlanarak Suriye vatandaşlığı verilir.
Madde 5: “Nevruz” bayramı baharı ve kardeşliği simgeleyen ulusal bir kutlama olarak, Suriye Arap Cumhuriyeti genelinde resmi ücretli tatil ilan edilmiştir.
Madde 6: Devlet medyası ve eğitim kurumlarının kapsayıcı bir ulusal söylem benimsemesi zorunludur. Etnik köken veya dile dayalı her türlü ayrımcılık veya dışlama yasal olarak yasaklanmıştır; etnik çatışmayı kışkırtmak mevcut yasalar kapsamında cezalandırılacaktır.
Madde (7): Bu kararname hükümlerinin uygulanması için gerekli yürütme talimatlarını ilgili bakanlıklar ve yetkili kurumlar çıkarır.
Madde (8): Bu kararname, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.
