Dünya genelinde kalp ve damar hastalıkları, vefat nedenleri ortasında birinci sırada yer almaya devam ediyor. 2022 yılı bilgilerine nazaran, dünya çapında 19 milyon 800 bin kişi kardiyovasküler hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetti. TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) verilerine nazaran, ülkemizde de 2024 yılında gerçekleşen yaklaşık 490 bin mevtin yüzde 36’sı, yani yaklaşık 176 bin kişi kalp ve damar hastalıkları nedeniyle yaşamını yitirdi. Acıbadem Maslak Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Erdoğan, özellikle kış aylarında kalp ve damar hastalıklarına bağlı risklerin besbelli halde arttığını vurgulayarak, “Vücudumuz soğuk havada ısısını koruyabilmek için kan damarlarını daraltır. Büzüşen damarlar kan akışını zorlaştırarak kan basıncının yükselmesine neden olur. Bunun sonucunda kalp, bedene kan pompalamak için daha fazla çalışmak zorunda kalır. Kalp kası üzerinde oluşan bu ek yük, bilhassa yüksek tansiyonu olan hastalarda denetimsiz tansiyon yükselmelerine, kalp krizine ve inmeye yol açabilir. Ayrıyeten, soğuk havada kanın akışkanlığının azalması da tekrar kalp krizi ve inmeyle sonuçlanabilir. Yapılan çalışmalara nazaran, tüm bu etkenler nedeniyle, soğuk havada kalp krizi riski yaklaşık 3 kat artış göstermektedir” diyor.
Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Erdoğan, bu nedenle, bilhassa yüksek tansiyon ve kalp-damar hastalığı olan şahısların kış aylarında çok daha dikkatli olmaları gerektiğini belirtirken, kalp krizine karşı alınması gereken tedbirleri anlattı; kıymetli ikazlarda bulundu!
Vücudunuzu sıcak tutun
Kış aylarında bedeni sıcak tutmak, kalp sıhhatini muhafazanın en değerli kuralını oluşturuyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Erdoğan, kalbinizi korumak için soğuk havalarda tek bir kalın kıyafet yerine, kat kat giyinmeye ihtimam göstermeniz gerektiğini tabir ederek, “Çünkü bu formda giyinmek, bir çeşit yalıtım misyonu gören, fazladan bir hava katmanı oluşturur. Böylelikle beden ısısının daha âlâ korunmasını sağlar” diyor. Ayrıca, başınız, elleriniz ve ayaklarınız soğuk havalarda süratle ısı kaybediyor. Münasebetiyle, şapka, eldiven ve atkı kullanarak bu bölgelerinizi müdafaanız çok değerli. Soğuk ve yağışlı havalarda yanınızda su geçirmez mont ve şemsiye bulundurmayı da alışkanlık edinmenizde yarar var.
Ani sıcaklık değişimlerinden kaçının
Sıcak bir ortamdan soğuk dış ortama ani geçiş yapmak bedeninizi şok edebiliyor. Dışarıya çıkmadan evvel kat kat olacak biçimde kalın giyinmeniz, bedenin soğuk hava şartlarına adaptasyonunu kolaylaştırıyor. Misal halde, meskene döndüğünüzde de beden sıcaklığının yavaş yavaş olağana dönmesi için kendinize vakit tanıyın. Daha süratli ısınmak için sıcak su, elektrikli ısıtıcı, ısı lambası yahut sıcak yastık üzere direkt ısı veren kaynaklar kullanmayın. Kıyafetleriniz ıslak ise kuru kıyafetler giyinip, sıcak ortama girmeniz kâfi olacaktır.
Soğuk havada mümkünse dışarıya çıkmayın
Hava ne kadar soğuk olursa, kalp bedeni sıcak tutmak için o kadar çok çalışmak zorunda kalıyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Erdoğan, özellikle sabah erken ve akşam geç saatler olmak üzere, soğukların en ağır hissedildiği vakitlerde dışarı çıkmaktan kaçınmanız gerektiğini belirterek, “Dışarı çıkmak zorundaysanız, işlerinizi kısa müddette tamamlayıp, sıcak bir ortama dönmeniz, kalp sıhhatiniz için çok önemlidir” diyor.
Açık havada antrenman yapmayın
Düzenli antrenman sıhhatiniz için değerli olsa da kış aylarında açık havada antrenman yapmak risk oluşturabiliyor. Bunun yerine, konutunuzda yoga, esneme hareketleri yahut sabit bisiklet üzere hafif aktiviteleri tercih etmenizde yarar var. Kapalı alanda yapacağınız idmanlar ile kalbinizin sert hava şartlarına maruz kalmasını önlemiş olursunuz.
Ellerinizi sık sık yıkayın
Ciddi soğuk algınlığı ve teneffüs yolu enfeksiyonlarına neden olabilen mikroplar kalbimize ziyan verebiliyor. Mikroplardan korunmak için ellerinizi sık sık en az 20 saniye boyunca sabunlu suyla yıkayın, kapalı ortamlarda mümkün olduğunca bulunmayın ve hasta bireylerle yakın temastan kaçının.
Tansiyonunuzu tertipli ölçün
Kış aylarında soğuk havalar tansiyonun beklenmedik halde yükselmesine neden olabiliyor. Münasebetiyle, konutta tansiyon aleti bulundurun ve kan basıncınızı sistemli olarak ölçün. Kıymetlerde kıymetli değişiklikler fark ederseniz, gecikmeden kardiyoloğunuza başvurun.
Aşılarınızı ihmal etmeyin
Grip ve zatürre enfeksiyonlarında bedende artan iltihap (inflamasyon), damar duvarlarını olumsuz etkiliyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Erdoğan, bu durumun kalp damarlarında plakların yırtılmasına ve kalp krizinin tetiklenmesine yol açabildiğini söyleyerek, “Bu nedenle, 65 yaşın üstündeyseniz yahut diyabet üzere kronik bir hastalığınız varsa, grip ve pnömokok (zatürre ) aşısı için doktorunuza kesinlikle danışın” bilgisini veriyor.
Kardiyolojik denetimlerinizi yaptırın
Düzenli kardiyolojik değerlendirmeler, kardiyovasküler hastalıkların erken tanısı ve takibinde kritik bir ehemmiyet taşıyor. Doç. Dr. Emrah Erdoğan, hiçbir şikayetiniz olmasa bile belli aralıklarla kardiyoloji uzmanına başvurmanızın yaşamsal değer taşıdığına vurgu yapıyor.
Kalp dostu beslenin
Sağlıklı beslenmek, bilhassa kış aylarında kalp sıhhatinin korunmasında değerli bir rol oynuyor. Öğünlerinize bol ölçüde taze meyve, yeşil zerzevat ve tam tahıl ekleyin. Kolesterolü yükseltebilen kızarmış yahut tuzlu atıştırmalıkların tüketimini ise azaltın. Sıcak bir kase zerzevat çorbası hem rahatlatıcı hem de besleyici olabilir.
Susuz kalmayın
Kış aylarında susama hissi azaldığı için su içmeyi ihmal edebiliyoruz. Lakin, bedenin susuz kalması yaz aylarında olduğu üzere kışın da kalbimizi zorlayabiliyor. Bu nedenle, gün boyunca 2-2.5 litre ılık su ve bitkisel içecekler tüketmeyi alışkanlık edinin.
Kahve ve alkolü sınırlayın
Kışın sıcak bir fincan kahve yahut çay içmek keyif verse de çok kafein kan basıncını yükseltebiliyor. Alkol de emsal bir tesire neden olabiliyor. Münasebetiyle, susuzluğunuzu gidermek ve rahatlamak için sıcak bitki çayları yahut yeni hazırlanmış taze çorba üzere sağlıklı alternatifleri tercih etmenizde yarar var.
Derin nefes alın, hobi edinin!
Kış ayları birçoğumuz için gerilimli bir periyot olabiliyor ve gerilim kalp sıhhatini olumsuz tarafta etkiliyor. Bu nedenle, rahatlamayı ve size keyif veren aktivitelere vakit ayırmayı alışkanlık edinin. Derin nefes antrenmanları, meditasyon ve hobi edinmek üzere teknikler gerilimi daha yeterli yönetmenize katkı sağlayabiliyor.
—————-kutu bilgisi——————
Soğuk hava kalp krizini tetikleyebiliyor!
Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Erdoğan, soğuk hava şartlarının kalpte yol açabileceği sıkıntıları şu formda sıralıyor:
- Kalp krizini tetikleyebiliyor: Soğuk nedeniyle oluşan gerilimin kan basıncını, yani tansiyonu yükseltmesi, kalp krizini tetikleyebiliyor.
- İnme (felç) riskini artırıyor: Kış aylarında yükselen tansiyon ve pıhtılaşma eğilimi inme riskini artırıyor.
- Angina (göğüs ağrısı) gelişebiliyor: Atardamar tıkanıklığı olan hastalarda, soğuk havada yapılan fizikî aktiviteler sırasında göğüs ağrıları gelişebiliyor.
- Kalp yetmezliği kötüleşebiliyor: Kalp kasları zayıflamış olan hastalarda soğuk hava, semptomların şiddetlenmesine neden olabiliyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
