İstanbul Tüccarlar Kulübü Derneği Lideri İlker Önel, reel kesim firmalarının en büyük sorununun finansmana erişim olmaya devam ettiğini belirterek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) siyaset faizinde yaptığı indirimlere karşın, ticari kredi faizlerinin hâlâ düşmediğine dikkat çekti. Aralık 2024’te yüzde 50 olan siyaset faizinin, 6 defa yapılan faiz indiriminden sonra Ekim 2025’e 39,50’ye kadar gerilediğini hatırlatan Önel, “Özellikle 11 Eylül ve 23 Ekim’de yapılan iki faiz indiriminden sonra gerçek kesimin finansman maliyetlerinde aşağı taraflı bir ivme bekliyorduk lakin olmadı. Bugün hâlâ ticari kredi maliyetlerinin 46-47 bandında, kimi yerlerde 50 bandında olduğunu görüyoruz” dedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in politika faizindeki indirimlerin POS oranlarına da yansıyacağı tarafındaki açıklamasını hatırlatan İlker Önel, “Böyle bir indirim görmediğimiz üzere son faiz indiriminden sonra POS kurullarının yüzde 1-2 arttığını ve şu anda farklı kredi kartlarında yüzde 3,75’ler civarında seyrettiğini görüyoruz. Bankaların kaynak kullanım maliyeti yüzde 1,82’lere gerilemişken, TCMB’den borçlanma oranları düşerken bizim ticari kredi maliyetlerimiz, POS kurullarımız neden düşmüyor?” diye konuştu. Birçok bankanın yılın üçüncü çeyreğinde rekor kârlar açıkladığına dikkat çeken Önel, şunları söyledi:
“Fedakârlık tek taraflı olmamalı”
“Reel dal bırakın yüksek kâr oranları elde etmeyi, üretim ve ticari faaliyetlerini gerçekleştirmekte bile zorlanıyor. Gerçek kesimin 2,5 yıldır süren enflasyonla gayret programında aslında büyük bir fedakârlıkla gayret ettiğini biliyoruz. Bundan sonraki süreçte bu zorlukların bir nebze de olsa giderilmesi, gerçek bölüme uygun maliyetlerle finansman imkanı sunulması gerekiyor. Yoksa çabucak hemen tüm kesimlerde önemli oranda işletme kaybetme riskiyle karşı karşıyayız. Bankalar bizim iş ortağımız ancak bu kadar güç bir vakitte taraflardan yalnızca biri zorlanıyor, öbür taraflar faaliyetlerine olağan bir halde devam ediyorsa, zorlanan taraf olarak bu çelişkiyi lisana getirmemiz gerekiyor. Fedakârlık tek taraflı olmamalı.”
Küçük ve mikro işletmelere “Nefes” gerek
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) üçüncü Nefes Kredisi paketi hakkındaki çalışmalara da değinen İlker Önel, “TOBB Lideri Sayın Rifat Hisarcıklıoğlu’nun da belirttiği üzere, birinci Nefes Kredi paketi iki günde tükendi. İkinci paketi biz hiç görmedik. Kesinlikle yararlanan işletmeler vardır lakin tabana yayıldığını söyleyemeyiz. Birinci iki pakette orta ve büyük ölçekli firmaların bile Nefes Kredisi kullandığını görüyoruz fakat mikro ve küçük ölçekli işletmelerin bu finansmana daha fazla muhtaçlığı olduğu ortada. O yüzden üçüncü paketin en az 50 milyar TL büyüklüğünde, küçük ve mikro işletmelere daha fazla hissenin ayrıldığı bir paket olması gerektiğini düşünüyoruz” açıklamasında bulundu.
“2026 kolay bir yıl olmayacak”
Reel kesim firmalarının ayrıyeten yüksek enflasyon, TL’deki paha kaybı, talepteki azalma üzere pek çok meseleyle gayret ettiğini kaydeden İlker Önel, şöyle devam etti:
“Enflasyonla uğraş programının doğal bir sonucu olarak talep tarafından önemli bir kahır yaşanıyor. Ciddi manada bir sakinlikle karşı karşıyayız. Girdi maliyetlerindeki artışla birlikte TL’deki kıymet kaybı, bilhassa orta malı kullanan üreticileri çok zorluyor. Önümüzdeki devirde tüm bunlara bir de minimum fiyat artışı eklenecek ki sayı ne olursa olsun her iki tarafın da keyifli olmayacağı bir sonuçla karşılaşacağımız kesin. Zira hem hane halkının alım gücü çok düştü, hem de gerçek dalın öz kaynakları tükenme noktasına geldi. Münasebetiyle 2026’nın da gerçek dal için kolay bir yıl olmayacağını düşünüyorum.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı